mTavari
wmida werili
wmindanTa
cxovreba
saeklesio
kalendari
samRvdeloeba
marxvebi
locvani
galoba
xatebi
eparqiis
istoria
eparqiis
gamomcemloba
qronika
sasuliero
saswavleblebi
saqarTvelos eklesiis foto matiane
eklesia
monastrebi
eparqiis foto matiane
xalxuri
simRerebi
bmulebi
werilebi
saq. eklesia
monastrebi
wminda sinodi
sxvadasxva
fotoalbomi
|
guriis anu Semoqmedis eparqia
| aris varaudi, rom pirveli Semoqmedeli
mRvdelmTavari XV saukunis meore meoTxedSi moRvaweobda, magram,
samwuxarod, misi vinaoba cnobili ar aris (aseve iTqmis momdevno
episkoposebze).
Semoqmedeli mRvdelmTavari, istoriul
wyaroebSi, XVI_XVII saukuneebSi moixsenieba-es gaxlavT
mTavarepiskoposi besarioni (maWutaZe).
Bbesarion Semoqmedelis memkvidre
maqsime maWutaZe (1635 wlamde) iyo. sagulisxmoa, rom mRvdelmTavari
maqsime, imereTis kaTalikosis taxts iTavsebda 1628 wlamde.
Semoqmedel mRvdelmTavarTa Soris
aRsaniSnavia mitropolit iakob dumbaZis moRvaweoba. mRvdelmTavari
iakobi eparqias 1647-1658 wlebSi uZRoda.
Mmitropoliti iakobi, Semoqmedis
episkoposis taxtze malaqia gurielma Secvala, romelic eparqias 1684
wlamde uZRveboda.
1684 wels Semoqmedis eparqias droebiT
imereTis kaTalikosi daviT nemsaZe Caudga. 1689 wels malaqia gurieli
isev daubrunda Semoqmedis eparqias, amave dros, man guriis samTavro
taxtic daikava, magram, mamia gurielTan warmoSobili winaaRmdegobis
Semdeg, man orTave taxti daTmo.
Mmamia III gurielma, Semoqmedis
eparqia mRvdelmTavar ioanes uwyaloba (1689-1719). sagulisxmoa, rom
ioanes gvari dRemde ucnobia, magram dadasturebulia, rom mas
mTavarepiskoposis xarisxi hqonda da Semoqmedis eparqiis taxtze 1713
wlamde brZandeboda.
1713-1776 wlebSi Semoqmedeli
episkoposoba nikoloz batoniSvils (mamia III Ze) ergo, romlis Semdeg,
1777 wlidan mitropolitad ioseb TayaiSvili ganaweses. igi Semoqmedis
kaTedras 17 wlis ganmavlobaSi ganagebda da 1788 wlidan jumaTis
kaTedrac SeiTavsa.
ioseb Semoqmedelis gardacvalebis
Semdeg, Semoqmedis gamgebloba, jumaTel mRvdelmTavar ioane
sinodwmidels (wuwunava) miandes, magram es Tanamdeboba mas
formalurad da mokle droiT eWira.
1797 wlidan 1827 wlamde Semoqmedis
eparqiis mRvdelmTavari nikoloz ServaSiZe- erisTavi gaxda. misi
gardacvalebis Semdeg viTareba daiZaba. ruseTis carizms ar surda
guriaSi eparqia qarTvel mRvdelmTavarT emarTaT, magram winaaRmdegoba
imdenad gamiznuli iyo, rom ganzraxvaze xeli aiRes.
Bbevri fiqris Semdeg, Semoqmedis
monastris winamZRvars arqimandrit arsens (mgalobliSvili) eparqia
Caabares da isic gonivrulad uZRveboda eparqias manam, sanam 1833
wels , guriis eparqia imereTis eparqias ar SeuerTes.
ase gagrZelda 1844 wlis 1 aprilamde,
Semdeg ki guriaSi sruliad axali saeklesio kaTedra- guriis saepiskopo
SemoiRes. magram am kaTedram mxolod 41 weli iarseba da 1885 wels ,
odiSis eparqiasTan SeerTebiT dasrulda.
1963 wlis 26 agvistos sruliad
saqarTvelos kaTolikos-patriarqis, uwmidesisa da unetaresis efrem II
mier dReisaTvis sruliad saqarTvelos kaTolikos-patriarqi ilia II
xeldasxmul iqna pirvel Semoqmedel episkoposad da dainiSna
kaTolikos-patriarqis qoreposkoposad. Semdgom Semoqmedisa da baTumis
eparqiebi gaerTianda baTum-Semoqmedis eparqiad. 1995 wlis 4 aprilis
wmida sinodis ganCinebiT kvlav aRsdga Semoqmedis eparqia, romelic
moicavs ozurgeTis, Coxatauris da lanCxuTis rionebs.
1995 wlis 7 aprils, saqarTvelos
kaTolikos_patriarqis, uwmidesisa da unetaresis ilia II
locva-kurTxeviT da wmida sinodis ganCinebiT, Semoqmedis eparqiis
episkoposad ikurTxa da eparqiis mmarTvelad episkoposi iosebi
(kikvaZe) dainiSna. |
guria
| guria, rogorc administraciuli erTeuli, egrisis
“lazeTi” adre feodaluri saxelmwifos daSlis Semdeg warmoiSva.
jumaTis wmida giorgis xatis asomTavrul warweraSi
ikiTxeba: “axovano mxedaro qristesao, Semwe eyav monasa Sensa
erisTavT-erisTavsa varden vardenis Zesa. amin”. varaudoben, rom es
warwera X_XI saukuneebiTaa daTariRebuli da amitomac miiCneven, rom
guriis pirveli mTavari varden vardeniZea.
erisTavT-erisTavs guriis mxaris erisTavebi
emorCilebodnen. guriis erisTavT-erisTavebis rezidencia im dros (IV
saukuneSi) lexouri iyo- varaudoben dRemde Semonaxul mecxre saukunis
cixes, romelSic iyo karis eklesia da odnav moSorebiT sagvareulo
saZvale.
saistorio wyaroebSi xSirad ixsenieben
vardaniZeebs. erT-erTi gamokveTili pirovnebaa suTmon gurieli,
romelic zarzmis freskis
(samcxe) warweraSi svanTa erisTavadac
moixsenieba.
zarzmis freskaze gurieli moxucebulobis asakSia
gamosaxuli-WaRara wveriT da saxis nakvTebiT. es freska adasturebs,
rom suTmon gurieli, am droisaTvis (XIII saukunis 30-40-ian wlebSi)
politikur moRvaweobas Cam oSorebula da berad aRkvecila (amas beris
samoseli adasturebs). |
guriis saepiskoposoebis daarseba
me-15 saukunis saqarTveloSi Seqmnilma politikur-ekonomikurma da sazogdoebis socialiurma krizisma gamoiwvia qvynis samefo-samTavroboebad daSla. `saqarTvelos erTian centralur xelisuflebas gamoecala ekonomikur-socialuri safuZvlebi. qveynis gamaerTianebuli Zalebis, qalaqebis, vaWroba-aReb-micemobis dacemam gaaZliera provinciul-Temobrivi gankerZoebuloba~.moiSala saeklesio erToba, romelic centralizebuli samefos mZlavri iaraRi gaxldaT. Tavis droze swored aRmosavleT da dasavleT saqarTvelos eklesiurad gaerTianebam misca dasabami qveynis politikur gaerTianebasac. am SemTxvevaSi ki ukuprocesebi viTardeboda. jer kidev saqarTvelos samefo-samTavroboebad daSlamde iyo Camoyalibebuli mcxeTisa da afxazeTis sakaTalikosoebi. es ukanaskneli, rogorc `umrwemesi Zma~ mcxeTis kaTalikoss emorCileboda. afxazTa kaTalikosis ufleba-movaleobebs sagangebod Seexo akademikosi berZeniSvili. misi daskvniT, jer kidev me-15 saukunemde afxazTa kaTalikoss hqonia miswrafeba mcxeTis kaTalikosTan gaTanasworebisa. misi gandideba-aRmatebis survilebi marjved gamoiyenes gaxelmwifeba- gamTavrebis gzaze mdgarma dasavleT saqarTvelos separatistma feodalebma. imereTis erisTavi bagrati, dadiani da gurielic kargaT grZnobdnen, rom politikuri damoukideblobis mosapoveblad saWiro iyo mxardaWera iseTi mZlavri organizaciisagan, rogoric eklesia gaxldaT.
albaT aRniSnuli viTarebidan gamomdinare logikuric iyo, rom gurielebs TavianT samTavroSi axali saepiskoposoebi daearsebinaT. marTlac, guriis samTavroSi samive saepiskoposo: Semoqmedis, jumaTis da xinowmindis maT mier iyo dafuZnebuli. savsebiT marTebulad SeniSnavs vaxuSti batoniSvili, rodesac ambobs: `xolo gurielTagan daidgines samnive ese episkopozni Tvisisa didebisaTvis~. igive faqtis Sefasebisas daviT reqtori aRniSnavs: `odes saqarTvelo ganiyo da sam samefod gansqda... da agreTve xuT samTavrod maSin yovelTave mefeTaca da mTavarTac Tvis-Tvisad sardrebi ganiweses... egreTve didebis moyvarebisaTvis romelime axalni episkoposni dasxnes~, gurielTa amgvari saqcieli savsebiT pasuxobda im periodSi Seqmnil situacias.
guriaSi, me-XV saukuneSi xdeba axali eparqiebis daarseba. manamde es teritoria eklesiurad `quTaTelis samwyso iyo~. bunebrivia, aRzevebuli gurielebis interesebSi ar Sedioda, eklesiurad imereTis mefis politikis gamtarebel quTaTels damorCilebodnen. gurielis imereTis mefesTan uTanxmoebis SemTxvevaSi, quTaTels sruli ufleba eqneboda Tavis samwysoSi Semavali guriis eklesiebi daeketa, misi samRvdeloeba SeeCvenebina da ganekveTa, ris Semdegac faqtiurad Sewydeboda mniSvnelovani qristianuli ritualebis Sesruleba. msgavsi movlenebi ki xalxSi did ukmayofilebas gamoiwvevda, rac gurielTa politikur TviTnebobas aRkveTda.
guriaSi saepiskoposoebis daarseba gurielTa iniciativiT moxda.
guriaSi saepiskoposoebis daarsebis TariRad me-XV saukunes aRiarebda akad. n. berZeniSvilic. igi aRniSnavda: `guriaSi saepiskoposo kaTedrebi ar unda iyvnen Zveli. kerZod, Semoqmedis Sesaxeb garkveuli cnobac arsebobs, rom saepiskoposo kaTedra iq mxolod me-XV saukuneSi daarsda. gansxvavebuli mosazreba hqonda s.kakabaZes, mas miaCnda, rom Semoqmedis saepiskoposo 1570-1590 wlebSi unda daearsebinaT.
vaxuSti batoniSvilis cnobiT guriis samTavroSi sami saepiskoposo arsebobda: Semoqmedis, jumaTis da xinowmindis a. lambertis mier Sedgenil saqarTvelos saepiskoposoTa nusxaSi, romelic m. TamaraSvilma gamoaqveyna guriis samTavros eparqiebis Sesaxeb Semdegi CamonaTvali arsebobs: 1. wm. macxovris Semoqmedeli, 2. wm. RvTismSoblis blaeli; 3. wm. ioane naTlismcemlis xinowmindeli.
rogorc vxedavT, aq jumaTeli naxsenebic ki ar aris, xolo blaeli, romelic RvTismSoblis saxelobis kaTedras ganagebs afxazeTis saepiskoposoTa nusxaSic aris dasaxelebuli. lambertis igive teqstis beJan giorgaZiseul TargmanSi aRniSnulia: `guria saqarTvelos provinciebs Soris yvelaze mcirea, amitom SedarebiT naklebi episkoposi hyavs, ricxvi sami: pirveli episkoposi Semoqmedelia, eklesia wminda macxovrisadmia miZRvnili. meore epiksoposi jumaTelia, misi eklesia miZRvnilia wminda miqel-angelosisadmi, mesame xinowmindelia, misi eklesia ioanesadmia miZRvnili~.
amrigad, me-XV saukuneSi saqarTveloSi mimdinare politikur-ekonomikurma movlenebma xeli Seuwyo saeklesio separatizmis gaRvivebasac. mefe-mTavrebi cdilobdnen TavianTi politikuri miznebisaTvis daeqvemdebarebinaT eklesiis interesebi. gamTavrebis gzaze mdgarma guriis erisTavebmac imereTis samefosagan sruli damoukideblobis mosapoveblad saepiskoposo kaTedrebi daarses. guriaSi tradiciulad sami saepiskoposo arsebobda, Tumca garkveul periodSi aq Cans adgilnacvali mRvdelmTavris kaTedra, an guriis umaRlesi sasuliero piris tituls iRebs adgilnacvali episkoposi.
guriis episkoposTa qronologiuri rigi
amrigad, CvenTvis saintereso epoqaSi Semoqmedel episkoposTa qronologiuri rigi warmogvidgeba Semdegnairad:
- besarion maWutaZe, mTavarepiskoposi _ XVI saukunis me-2 naxevari.
- maqsime maWutaZe XVII saukunis dasawyisi _ XVII saukunis 40-iani wlebi (afxazeTis kaTalikosi)
- iakob dumbaZe, mitropoliti _ 1647, 1687, 1696.
- malaqia gurieli, Ze qaixosro 1-isa, mitropoliti 1658 weli, 1689 _ daaxl. 1703
- daviT nemsaZe _ XVI saukunis 70-iani wlebi, (afxazeTis kaTalikosi)
- ioane arqiepiskoposi _ daaxl. 1703-1713 ww.
- nikoloz I gurieli Ze mamia III isa _ daaxl. 1713-1775 ww.
- ioseb TayaiSvili, mitropoliti 1777-1788 ww. xolo 1788-1794 ww. Semoqmedel-jumaTeli.
- nikoloz II ServaSiZe, Semoqmedeli mitropoliti, jumaTeli episkoposi _ daaxl. 1811-1821 ww.
jumaTeli episkoposebi
-
simon I CxetiZe XVI saukunis 30-60-iani wlebi.
-
malaqia I gurieli Ze giorgi II-isa _ XVI saukunis dasawyisi _ 1639 w.(afxazeTis kaTalikosi)
-
nikoloz I manveliSvili _ XVI saukunis 40-iani ww.
-
malaqia II gurieli, Ze qaixosro I-isa _ XVI saukunis 50-iani ww.
-
sesiaSvili _ daaxl. 1658-1660 ww.
-
maqsime I maWutaZe _ XVI saukunis 60 ww. _ 1676, Semdeg jumaTel-bovneli.
-
maqsime II SarvaSiZe, 1677-1685ww.
-
ioane beriZe 1687 w.
-
gabriel Ciqovani XVII saukunis dasawyisi Wyondidel-genaTel-jumaTeli.
-
eqvTime SarvaSiZe 1736 w. 1767 w.
-
maqsime III SarvaSiZe _ XVII saukunis 40-50-iani ww.
-
simon II abaSiZe _ 1777-1778 ww. ioane xinowmindelyofili 1780-daaxl. 1788 w.
-
ioseb TayaiSvili _ 1788-1794 wlebi, Semoqmedel-jumaTeli mitropoliti.
-
maqsime IV niJaraZe _ 1794-1810 wlis 11 seqtemberi an 1811 wlis 13 seqtemberi.
-
nikoloz II SarvaSiZe _ 1811-1827 ww.
xinowmindeli episkoposebi
a
- maqsime I _ XVI saukunis meore naxevari.
- eqvTime arTumelaZe, arqiepiskoposi _ XVII saukunis dasawyisi.
- maqsime II, mitropoliti _ XVII saukunis 50-iani wlebi.
- ioane wuwunava _ XVII saukunis 60-70-iani wlebi.
- daviT wereTeli _ XIX XVII saukunis dasawyisi.
guSin...
1987-dan 1995 wlamde guriaSi rva eklesia-monasteri
moqmedebda: Semoqmedis, aWis, lixauris, kvirikeTis, dvabzus
(ozurgeTis raioni); jixeTis dedaTa monasteri (lanCxuTis raioni);
Coxatauris grigol xanZTelis saxelobis da udabnos mamaTa monasteri.
dRes...
dRes wirva-locva guriis eparqiis 60-ze met
eklesia-monasterSi aRevlineba.
მამათა მონასტრები და მათი წინამძღვრები:
ჯუმათის მთავარანგელოზ მიქაელისა (ოზურგეთის რაიონში). იღუმენი მიქაელი (მეგენეიშვილი)
აჭის წმ. გიორგისა (ოზურგეთის რაიონში). მღვდელმონაზონი იოსები (ღლონტი)
უდაბნოს იოანე ნათლისმცემლისა (ჩოხატაურის რაიონში). იღუმენი markozi (gurgeniZe).
შემქმედის მაცხოვრისა (ოზურგეთის რაიონში). მღვდელმონაზონი ელიზბარი (ბაბუხადია)
გრიგოლეთისა (ლანჩხუთის რაიონში). მღვდელმონაზონი ზაბულონი (ხუბეკელაშვილი)
დედათა მონასტრები და მათი წინამძღვრები:
ოზურგეთის წმ. ნინოსი. მთავარეპისკოპოსი იოსები (კიკვაძე).
-
სამება-ჯიხეთის ღვთისმშობლის ტაძრად მიყვანებისა. არქიმანდრიტი ანდრია (კბილაშვილი)
-
erkeTis dedaTa monasteri winamZRvari keTilmowese monazoni mariami (foCxua).
- აჭის წმ. გიორგის (ოზურგეთის რაიონში). monazoni aleqsandra (CaCibaia).
mTispiris fericvalebis dedaTa monastris winamZRvari iRumeni petre (andRulaZe).
სამრევლო ეკლესია -65
მღვდელმსახური - 26
სასულიერო განათლების კერები:
ოზურგეთის წმ. ნინოს სასულიერო გიმნაზია
რექტორი - შემოქმედელი mitropoliti იოსები
მოადგილე - მარინა ტრაპაიძე
ოზურგეთის გაბრიელ ეპისკოპოსის სახელობის რეალური პროფესიული სასწავლებელი
დირექტორი - ნინო გოგეშვილი
ლანჩხუთის იოანე ნათლისმცემლის სასულიერო გიმნაზია
რექტორი - შემოქმედელი mitropoliti იოსები
მოადგილე - რუსუდან ნაკაიძე
სოფ. ცხემლისხიდის სამგალობლო სკოლა
რეგენტი - ნანა მჟავანაძე
სოფ. მაკვანეთის სამგალობლო სკოლა
რეგენტი - ელისაბედ ვასაძე
საქველმოქმედო დაწესებულება:
უფასო სასადილო უპოვართათვის ჩოხატაურში (50 კაცისათვის)
საგამომცემლო ორგანოები:
ჟურნალი „ანი და ჰოე“
გამოდის 2002 წლიდან. რედაქტორი - დეკანოზი ვასილ კვირჩილაძე
გაზეთი „ხარება“. გამოდის 2000 წლიდან
|
|
|